Kulturhus Borne

Case Kulturhus Borne

Aanleiding

Al sinds 2004 zijn er Kulturhussen in Overijssel. Het concept is gebaseerd op leefbaarheid van het rurale gebied en komt oorspronkelijk uit Scandinavië. Een Kulturhus moet je beschouwen als een voorziening die zorgt voor cohesie in de samenleving, waarbij de omgeving een vormende invloed heeft wat betreft de invulling ervan. De gedachte is dat je het geluksgevoel van mensen kunt vergroten als je bijdraagt aan verbinding, autonomie en competentie. Dat leidt tot welzijn en dat is precies hoe een Kulturhus bedoeld is. Kulturhussen in Nederland zijn vooral doorontwikkeld als verzamelgebouwen voor activiteiten binnen kunst, cultuur, sport en zorg. Maar… er zijn zeer grote verschillen binnen het aanbod van de Kulturhussen. Van hele grote (3000 m2) tot hele kleine (300 m2). Sommige alleen voor sport, andere met alleen maar een bibliotheek. Kulturhussen met professionele organisaties en Kulturhussen gerund door vrijwilligers. De ene in een mooi gebouw, de andere weer in een foeilelijke. De een nauwelijks bezocht, de ander met bezoekersaantallen van wel (honderd)duizenden per jaar! Het begrip Kulturhus is zo ruim dat de grote verschillen haar een onduidelijk – en zelfs slecht – imago geven. Goed presterende Kulturhussen doen ze hiermee te kort. Het Borns Kulturhus bijvoorbeeld, ontvangt jaarlijks tussen de 200 en 250 duizend bezoekers. Het aanbod, de gebruikers en bezoekers zijn pluriform en daardoor bruist het van activiteiten. Sociale, maatschappelijke en culturele activiteiten gaan samen met commerciële.

Opdracht

Zorg ervoor dat het Kulturhus in Borne een inspirerende, begeleidende én kennisleidende rol aanneemt bij de realisatie van Kulturhussen in heel Nederland. Geef zo ook opnieuw en oorsprong- getrouw lading aan het begrip Kulturhus.

Doelgroep

Uiteindelijk zou iedereen ‘aanstichter’ kunnen zijn van een Kulturhus. We identificeren drie doelgroepen, van algemeen naar specifiek niveau. Allereerst zijn er burgers die voor haar omgeving het nut of de noodzaak van een Kulturhus zien. 

Op de tweede plek zijn er bestaande organisaties zoals buurthuizen, jongerencentra, bibliotheken, sportscholen, poppodia enzovoorts die allerlei basisingrediënten al in huis hebben om (evolutionair) door te groeien naar een Kulturhus.

De derde doelgroep zijn allerlei kwartiermakers. Maatschappelijk betrokkenen en professionals die vanwege hun rol invloed hebben op bestaande organisaties of nieuwe initiatieven kunnen opzetten dan wel aansporen. Van jongerenwerkers en welzijnswerkers tot aan gemeenteraadsleden en beleidsmakers.

Doel

De maatschappij zou het concept van een ‘goed’ Kulturhus moeten adopteren en eigen maken. Het Kulturhus Borne kan daar – vanwege haar ervaring, omvang en professionaliteit – een belangrijke rol in spelen. Wat het Kulturhus Borne doet, moet inspireren en aanzetten tot meer en/of betere Kulturhussen in Nederland zodat we gezamenlijk bijdragen aan de cohesie in de samenleving.

Context & Kaders

  • Het gaat om het concept Kulturhus en niet zozeer om de individuele activiteiten of het gebouw. We verkopen een manier van denken!         
  • Let op: het is een leefbaarheidsconcept, commerciële activiteiten moeten in balans zijn met de sociaal maatschappelijke doelen waarvoor Kulturhussen gesticht zijn.
  • Per 30.000 inwoners zou er een Kulturhus kunnen zijn die een functie vervult naar waarde.
  • De meeste Kulturhussen zijn hiërarchisch ingericht en besluitvorming is doorgaans traag. De vrijwillige inzet is er erg groot. 
  •  Kulturhussen hebben geen mega-budgetten en werken het liefst in co-creaties.
  • Een Kulturhus is een ‘bottom up-ontwerp’, de inwoners kunnen het tot een succes maken.
  • Een groep gebruikers kunnen bepalend zijn en wanneer overheersend, andere groepen uitsluiten.
  • Een echt Kulturhus rekent alle inwoners rondom het huis tot haar mogelijke gebruikers. Door diverse en passende activiteiten aan te bieden kun je je tot elke doelgroep richten. Met Oberkrainer muziek trek je de traditionele (alleenstaande) oudere inwoner en met muziek op schoot jonge moeders met kleine kinderen.
  • Sommige gebruikers zijn heel moeilijk te bereiken. Ook niet met specifieke activiteiten. Bijvoorbeeld gebruikers tussen 20 en 30 jaar. Vanwege studie, werk, carrière en drukke sociale levens zie je ze vaak pas terug wanneer ze zelf kinderen hebben.
  • De kracht van een Kulturhus is deels afhankelijk van het collectief. Community-building is voorwaardelijk voor de mate waarin de inwoners zich verbonden, autonoom en competent voelen (geluksgevoel). Een passend en doelgericht programma-aanbod is voor zulke organisaties dus een belangrijke succesfactor.
Top